We have to talk steunkousen. Die dingen zijn sinds jaar en dag een heet hangijzer in de zorg en in de loop der jaren ook verworden tot een symbool van wijk- en ouderenzorg. Een korte studie leerde me zojuist dat de moderne steunkous ergens rond 1950 werd geïntroduceerd en volgens zie je ze sindsdien ook te pas en te onpas als er een wijkverpleegkundige moet worden afgebeeld.

De laatste jaren werden de steunkousen een beetje het slachtoffer van hun eigen succes, juist omdat ze immer in de spotlight stonden als er thuiszorg of wijkverpleging werd afgebeeld, werden ze nu het symbool van iets wat mensen zelfstandig kunnen doen. Best ironisch eigenlijk.

De afgelopen weken kreeg ik opeens zijdelings van doen met de kousen en ook de beperkingen eromheen. Op de langdurige zorg afdelingen waar ik betrokken ben, dragen een heel aantal mensen steunkousen en het aan- en uittrekken daarvan is niet echt een issue. Als dat niet lukt, en dat kan vanwege een fysieke maar zeker ook om een cognitieve reden zijn, is er zorg beschikbaar die de klus kan klaren.

Op de revalidatie-afdeling is dat natuurlijk anders. Op de afdeling zelf is inderdaad zorg, maar de mensen die er revalideren hebben als doel om weer naar huis te gaan. En aangezien die steunkousen heden ten dagen dus niet meer onder het takenpakket van thuiszorg vallen, moeten mensen er zelf mee uit (of aan) de voeten kunnen.

Het goede nieuws is dat veel mensen dat, al dan niet met de inzet van een hulpmiddel, inderdaad heel goed zelf kunnen. Dat is mooi, want zo worden mensen niet afhankelijk van zorg en het scheelt ook veel werk.

Nu hadden verbleef er recent een dame op onze revalidatie die steunkousen moest gaan dragen maar die in de aanloop daarnaartoe ergens was gevallen en een fractuur opliep. Daarom kwam ze bij ons en tijdens het revalideren kon onze ergotherapeut dan mooi oefenen met die kousen.

Althans, dat dacht ik. Maar de ergo is ook aan regels gebonden. Die moet beginnen met het goedkoopste hulpmiddel. En dat middel vraagt enige souplesse en kracht. Dat is natuurlijk een probleem als je 90+ bent en herstellende van een fractuur. Maar ja, de inzet van duurdere/betere/passendere hulpmiddelen is ingewikkeld volgens alle kleine lettertjes.

De dame knapte intussen gelukkig wel aardig op en tot mijn schaamte is ze naar huis gegaan zonder fatsoenlijke oplossing voor die kousen en met een verwijzing voor een ergotherapeut bij haar in de buurt en een advies aan de huisarts. Het is niet ondenkbaar dat er weer klachten gaan ontstaan, doordat we dit probleem niet getackeld kregen.

De wereld op zijn kop, zo voelde het voor mij een beetje. Die steunkous werd in mijn ogen een symbool voor hoe we ons zeer efficiënt laten verstikken door onze eigen regels. Ik ben er nog steeds een beetje confuus van.


Het briljante plaatje werd gemaakt door Pluisbaard.